طی ماههای اخیر، بازار پروفیل فولادی در ایران با نوسانات قیمتی قابل توجهی روبهرو بوده است. این نوسانات نتیجه تاثیر متقابل مجموعهای از عوامل ساختاری و اقتصادی از جمله وضعیت بازار ورق، ظرفیت و سیاستهای تولیدی کارخانههای نورد، میزان تقاضا در بخش ساختوساز، شرایط نقدینگی و نوسانات نرخ ارز است. هر تغییر در این متغیرها به سرعت در قیمت پروفیل امروز بازار انعکاس مییابد. بنابراین، تحولات این بازار را نمیتوان صرفا به افزایش یا کاهش قیمت یک مقطع فولادی محدود کرد؛ بلکه این نوسانات بازتاب فشارهای انباشتهشده در سراسر زنجیره تامین فولاد کشور است. در چنین شرایطی، بررسی عوامل موثر بر قیمت پروفیل، تحلیل وضعیت کارخانههای تولیدکننده و ارزیابی چشمانداز بازار، نقش مهمی در تصمیمگیری دارد.
پروفیل چطور تولید میشود و چرا قیمت آن وابسته به ورق گرم است؟
پروفیلها به دلیل کاربرد فراوان در صنایع مختلف در انواع مختلفی مانند پروفیل زد، سی، آبرو، درب و پنجره و گالوانیزه تولید میشوند که هر یک از قیمت متفاوتی برخوردار هستند. نوسانات قیمت پروفیل بهطور مستقیم تحت تاثیر قیمت ورق نورد گرم در بازار فولاد قرار دارد، زیرا پروفیلها بدون این ورقها عملا تولید نمیشوند و حدود 70 درصد هزینه تولید آنها به ورق گرم اختصاص دارد. در واقع، این ورقها پس از برش به روشهای رولفرمینگ یا پرسبرک، وارد مرحله جوشکاری القایی با فرکانس بالا (HF) شده و سپس طی فرآیندهای سایزینگ، برش نهایی و بستهبندی، بهعنوان محصول نهایی به بازار عرضه میشوند. بر همین اساس، هرگونه نوسان در قیمت ورق گرم در قیمت پروفیل منعکس میشود.
چه عواملی قیمت پروفیل را در بازار ایران بالا و پایین میکند؟
قیمتها در این بازار تحت تاثیر مجموعهای از عوامل قرار دارند که هر یک به تنهایی میتوانند مسیر قیمتگذاری را دستخوش تغییر کنند. در راس این عوامل، قیمت ورق نورد گرم قرار دارد؛ بخش عمده بهای پروفیل به این ورق وابسته است و افزایش قیمت آن معمولا هزینه تولید را بالا میبرد و تولیدکنندگان را مجبور به افزایش قیمت فروش یا محدود کردن عرضه میکند. همزمان نرخ ارز نیز نقش اهرمی دارد؛ چرا که بخشی از زنجیره فولاد به واردات و صادرات وابسته است و افزایش دلار، هزینه تولید و قیمت پروفیل را بالا میبرد. در کنار این عوامل، عرضه کارخانهها، وضعیت ساختوساز و نقدینگی تولیدکنندگان نیز در نوسانات قیمت نقش دارند. کاهش عرضه کارخانهها یا محدودیت مواد اولیه میتواند حتی با تقاضای ثابت، قیمت را بالا ببرد. رونق ساختوساز تقاضا برای پروفیل را افزایش و رکود آن کاهش میدهد. همچنین کمبود نقدینگی کارخانهها هزینهها و عرضه را تحت فشار قرار میدهد.
رفتار بازار: نوسانات روزانه و هفتگی پروفیل چگونه شکل میگیرد؟
بازار پروفیل به دلیل وابستگی مستقیم به ورق، سرعت بالای تولید و ماهیت نقدی معاملات، معمولا واکنشپذیرتر از سایر مقاطع فولادی است. تصمیمات بنگاهها در عرضه یا نگهداری کالا و رفتار خریداران نوسانات قیمت را تشدید یا کنترل میکنند. پروفیلهای سبک بهعلت حاشیه سود کمتر و مصرف گسترده، سریعتر واکنش نشان میدهند، در حالی که پروفیلهای سنگین و صنعتی با تاخیر بیشتری تغییرات قیمتی دارند. البته، در زمانهایی که تقاضا برای این محصول زیاد نیست، قیمتها از ثبات بیشتری برخوردار هستند.
بحران کارخانهها: کمبود ورق، فشار نقدینگی و توقف خط تولید
بحرانهای داخلی در کارخانههای تولید پروفیل، طی ماههای اخیر در تشدید نوسانات قیمتی این مقطع فولادی نقش داشتهاند. بسیاری از تولیدکنندگان بهدلیل محدود شدن سهمیه ورق نورد گرم فولاد مبارکه، ناچار به تامین مواد اولیه از بازار آزاد شدهاند؛ موضوعی که بهطور مستقیم هزینههای تولید را افزایش میدهد. در کنار آن، رشد هزینههای انرژی و حملونقل، افت صادرات، فشار بدهیهای بانکی و رقابت سنگین برای فروش در بازاری با نقدینگی محدود، حاشیه سود تولیدکنندگان را به حداقل رسانده و در نهایت به کاهش تولید یا حتی توقف کامل خطوط تولید منجر شده است.
رکود ساختوساز و اثر آن روی تقاضای پروفیل
صنایع ساختوساز مهمترین مصرفکننده پروفیلهای فولادی محسوب میشوند که هر گونه رکود در این بخش منجر به کاهش تقاضا برای این مقطع میشود. کاهش پروژههای عمرانی و ساختمانی موجب افت محسوس مصرف پروفیلهای صنعتی و سنگین میشود. از سوی دیگر، افزایش هزینههای ساختوساز میتواند موجب رشد قیمت مصالح، دستمزد و تامین مالی، منجر به تعویق یا توقف پروژههای جدید شده و تقاضای پایداری برای این محصول را کاهش میدهد. همزمان، رکود در بازار مصرف سنتی مانند تولید درب و پنجره، فریم و چهارچوب نیز باعث کاهش سفارشهای خرد و پیوسته شده است. در نتیجه، قیمت پروفیل به دلیل عدم تعادل عرضه و تقاضا دچار نوسانات زیادی میشود.
چرا قیمت پروفیل در برخی روزها صعودی یا نزولی میشود؟
نوسانات روزانه پروفیل ناشی از اثرگذاری چندین عامل در بازار فولاد است. بهطور معمول، افزایش ناگهانی قیمت ورق گرم، توقف فروش و محدود شدن عرضه از سوی چند کارخانه بزرگ، زمینهساز جهشهای کوتاهمدت در نرخ پروفیل میشود. در کنار این عوامل، انتشار اخبار سیاسی و نوسانات نرخ ارز با تشدید انتظارات تورمی، رفتار خریداران را هیجانیتر کرده و فشار تقاضا را در بازار افزایش میدهد. این شرایط گاهی موجب ورود همزمان چند پروژه بزرگ به بازار و کاهش سریع موجودی بنگاهها میشود؛ اتفاقی که در نهایت به رشد مقطعی قیمتها منجر میشود. با این حال، زمانی که اثر این شوکها کاهش یابد یا سطح موجودی بازار بیشتر شود، مسیر قیمت پروفیل میتواند با همان سرعت وارد فاز اصلاحی و نزولی شود.
وضعیت بازار پروفیل در ایران
با توجه به بررسیها انجام شده، قیمت پروفیل در بازار ایران طی ماههای اخیر با نوسانات قابل توجهی همراه داشته است. عرضه این محصول در برخی از سایزها به دلیل عدم توانایی در تامین مواد اولیه، فشار نقدینگی و کاهش فعالیتهای ساختمانی با محدودیت مواجه بوده که میتواند تاثیر مستقیمی بر تغییرات بازار داشته باشد. از سوی دیگر، همزمان، رفتار خریداران نیز تغییر کرده و بهدلیل ابهام در چشمانداز بازار و نگرانی از نوسانات آتی، تصمیمگیریها محتاطانهتر و حجم معاملات بهطور محسوسی کنترلشده است. در نتیجه، بازار فولاد فاقد روند قیمتی ثابت و پایداری است.
تاثیر نوسانات قیمت پروفیل بر صنایع پاییندستی
پروفیل یکی از اجزای اصلی در تولید سازهها و تجهیزات فلزی است و نوسان قیمت آن هزینههای تولید را افزایش میدهد. نوسان قیمت پروفیل باعث کاهش سود و رقابتپذیری تولیدکنندگان، افزایش هزینه پروژهها، افت تقاضا و بالا رفتن ریسک سرمایهگذاری میشود و در صنایع وابسته نیز هزینه تولید، سود و اشتغال را تحت تأثیر منفی قرار میدهد.
راهنمای خرید پروفیل در دوران نوسان (برای پروژهها و مصرفکننده)
در شرایطی که نرخ پروفیل با نوسانات زیادی همراه است، تصمیم اشتباه در زمان خرید میتواند هزینههای تولید را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.برای کاهش ریسک خرید، باید خرید مرحلهای انجام داد، قیمتها را مقایسه کرد، پیشفاکتور معتبر گرفت و از مراکز معتبر خرید کرد؛ همچنین بررسی وزن واقعی و انتخاب پروفیل استاندارد متناسب با پروژه، از هزینهها و مشکلات فنی و مالی جلوگیری میکند.
جمعبندی: چرا شناخت نوسانات قیمت پروفیل به نفع خریداران است؟
قوطی پروفیلها عمدتا از ورقهای فولادی تولید میشوند و با داشتن ویژگیهایی همچون مقاومت بالا، استحکام و طول عمر زیاد، قابلیت جوشپذیری و برشکاری، گزینه مناسب برای بسیاری از صنایع محسوب میشوند. نوسان قیمت پروفیل نتیجه همزمان عواملی مثل قیمت ورق فولادی، عرضه و تقاضا، مشکلات تولیدکنندگان، فشار نقدینگی و رکود ساختوساز است؛ بنابراین شناخت این عوامل به خریداران کمک میکند زمان خرید را بهتر مدیریت کرده و ریسک و هزینه پروژه را کاهش دهند.
